Samen werken aan een betere bereikbaarheid en luchtkwaliteit in de regio. Dat is het doel van IJmond Bereikbaar. Hoe? Door met structurele gedragsverandering in reisgedrag voor het woon/werkverkeer de spits minder drukt te maken. Want hoe minder personenvervoer in de auto in de spits, hoe beter de doorstroming van en bereikbaarheid voor het bedrijfsmatig vervoer. Dat scheelt tijd en geld en draagt bovendien positief bij aan de luchtkwaliteit. En niet te vergeten aan de gezondheid van de mensen zelf.

Ambities & Resultaten

Stimuleringsprogramma ‘Goed op weg’

Met het stimuleringsprogramma ‘Goed op weg’ heeft IJmond Bereikbaar bedrijven en hun werknemers ertoe gebracht om na te denken over hun manier van reizen naar het werk en hen gestimuleerd om, als het kan, de auto te laten staan en te kiezen voor de fiets of het openbaar vervoer.


Werkgeversaanpak en resultaten

  • Van 10 pilotbedrijven met ongeveer 50 deelnemers in mei 2015, is ons fietsstimuleringsprogramma ‘Goed op weg – op de fiets’ uitgegroeid tot een betrokken en enthousiaste community.
  • Van 170 bedrijven hebben bijna 2700 werknemers zich aangemeld
  • Het bedrijfsleven geeft een 7.8 aan het programma en de fietsers die meedoen aan het programma geven een 8.1. Dat zijn resultaten waar we trots op zijn.

De belangrijkste maatregelen die IJmond Bereikbaar heeft ingezet van 2015-2017 zijn:

  • Kilometervergoeding voor gefietste woon/werkkilometers
  • Loyaliteitsprogramma ‘Blijf op weg’ met maandelijkse challenges
  • Fietsapp Ring-Ring met fietsinfo, korting bij lokale winkeliers en fietsen voor een goed doel
  • E-bike probeeracties bij bedrijven
  • Doorlichten abonnementen openbaar vervoer
  • Last-mile oplossingen met shuttlebussen en OV-fiets

Lees meer over onze werkgeversaanpak en de acties die gedaan zijn om werknemers over de streep te trekken en vast te houden.

Resultaten ontwikkeling fietsdeelnemers

De grafiek hieronder laat per fase de ontwikkeling van het aantal fietsdeelnemers van 2014 t/m 2017 zien.

Toelichting op de grafiek:

Pilotfase: eind 2014 – 1 mei 2015

Startgroep van circa 50 fietsers

Campagnefase: 1 mei 2015 – 1 april 2017

Meer werknemers sluiten zich aan en het aantal fietsers stijgt. Veel aanmeldingen tijdens de renovatie en bijbehorende afsluiting van de Velsertunnel. Het aantal ambassadeurs dat zich wil aanmelden overstijgt alle verwachtingen en wordt ‘on hold’ gezet. In september 2016 is de database opgeschoond. Niet-actieve fietsers zijn uitgeschreven.

Verankeringsfase: 1 april – 31 december 2017

Het aantal actieve fietsers blijft stabiel. De fietschallenge op maat bij Tata Steel levert in oktober 2017 nieuwe aanmeldingen op.

Ambassadeurs

IJmond Bereikbaar heeft ambassadeurs ingezet om het fietsprogramma te stimuleren.


Spitsmijdingen

Volgens de spelregels van het programma van BeterBenutten realiseer je een spitsmijding wanneer je niet met een personenauto, bestelbus of vrachtwagen in de spits rijdt, waar je dit vroeger wel deed. Thuiswerken tot na de spits, of niet-reizen in de spits vanwege een parttime baan of ploegendienst telt in deze definitie niet mee.

De doelstelling voor spitsmijdingen in de IJmond is voor 85% gehaald. Een groot aantal werknemers die in de spits naar hun werk reizen heeft de overstap van de auto naar de fiets gemaakt. In de IJmond werkt ten opzichte van andere regio’s echter een onevenredig groot aantal mensen in ploegendienst en/of parttime. Ook zij hebben de overstap van de auto naar de fiets gemaakt, maar tellen niet mee als spitsmijding zoals bedoeld door Beter Benutten.


De pont en overige infrastructurele maatregelen

Mensen ertoe bewegen om de auto te laten staan en over te stappen op de fiets, is volgens gedragswetenschappers net zo moeilijk als mensen vragen te stoppen met roken. Om zo’n omslag voor elkaar te krijgen, is het heel belangrijk dat de randvoorwaarden om de overstap te maken bijzonder goed geregeld zijn.

Dwars door de IJmond loopt het Noordzeekanaal. Veel fietsende werknemers maken dagelijks de overocht met de pont: het blauwe fietspad tussen Velsen-Noord en Velsen-Zuid. Met subsidie van onder andere Beter Benutten 2 en Rijkswaterstaat en met financiële middelen van de IJmondgemeenten is het gelukt om tijdens de ochtend- en avondspits een tweede pont te laten varen en zo de wachttijd van 20 minuten te halveren. Hiermee is een forse toename van het aantal fietsers die de overtocht maken gerealiseerd. Deze snelle, regelmatige en betrouwbare oversteek heeft ervoor gezorgd dat voor werknemers de fiets een volwaardig alternatief is voor de auto.

Van september 2015 t/m september 2016 is een extra spitspont ingezet. 
In september 2016 is de Velsertunnel gesloten. Met spitspont houdt in dat er gedurende de spits iedere 10 minuten een afvaart is. Zonder spitspont is er iedere 20 minuten een afvaart.

Het hoogtepunt van het aantal (brom)fietsers dat gebruik maakt van de pont ligt uiteraard in september 2016: door de tweede pont in de spits iedere 10 minuten een afvaart én de Velsertunnel afgesloten door de renovatie. We zien dan een toename van 40%. Structureel zorgt de tweede spitspont voor 15% extra (brom)fietsers die gebruik maken van ‘het blauwe fietspad’.

Voor en na de afsluiting van de Velsertunnel hebben de IJmondgemeenten een aantal fietspaden verbeterd, om met name de bereikbaarheid van een aantal bedrijventerreinen te verbeteren. Tijdens de afsluiting van de Velsertunnel hebben gemeenten zo min mogelijk wegwerkzaamheden uitgevoerd, om zodoende geen hinder te veroorzaken.


Succesfactoren

IJmond Bereikbaar heeft zeven verschillende succesfactoren weten te definiëren. Deze succesfactoren hebben te maken met de organisatorische aanpak en de maatregelen die zijn ingezet.


Aandachtspunten

  • In de IJmond is behoefte aan last-mile OV-oplossingen voor werknemers. De verbinding van de NS-stations naar de verschillende bedrijventerreinen is onvoldoende. Om werknemers met resultaat te stimuleren om met het openbaar vervoer te reizen, moet echter ook de totale OV-infrastructuur goed op orde zijn. De afwaardering van de Kennemerlijn (treinverbinding tussen Haarlem en Alkmaar) per 1 januari 2016 en de noodzakelijke omleidingen van de regionale buslijnen vanwege de afsluiting van de Velsertunnel per 15 april 2016 hebben negatief effect gehad op de OV-resultaten van het programma.
  • Een onderscheid maken tussen de beloningsstructuur van ambassadeurs (werknemers die al voor de start van de campagne op de fiets kwamen, dit blijven doen en ook uitdragen aan collega’s) en nieuwe fietsers (werknemers die naar aanleiding van de campagne starten met fietsen of wezenlijk vaker gaan fietsen) wekt wrevel op en zorgt voor zeer veel extra administratie.
  • IJmond Bereikbaar heeft in 2017, als onderdeel van het loyaliteitsprogramma, de fietsapp Ring-Ring bij haar deelnemers geïntroduceerd voor onder meer het registreren van de woon/werkfietskilometers. De kilometerregistratie was op dat moment niet meer gekoppeld aan de financiële beloning. De urgentie voor deelnemers om de app te gebruiken was daardoor sterk afgenomen. In de IJmond is het aantal gebruikers daardoor niet zo hoog als gewenst.