Er zijn verschillende manieren om de spits te ontlasten. Zoals bijvoorbeeld flexibele kantoortijden (reizen buiten de spits), carpoolen of telewerken. In het programma van IJmond Bereikbaar is de nadruk gelegd op het motiveren van de werknemers om, wanneer het kan, voor het woon/werkverkeer de auto te laten staan en over te stappen naar de fiets of het openbaar vervoer. Werkgevers kiezen welke programmaonderdelen van IJmond Bereikbaar ze willen promoten bij hun medewerkers. Fietsstimulering scoort 100%. 17% van de deelnemende bedrijven heeft ook het OV-aanbod van IJmond Bereikbaar actief gestimuleerd.

Reisgedrag

Fiets en e-bike

Pilotfase: eind 2014 – 1 mei 2015

In de pilotfase wordt gepeild bij werknemers van 10 bedrijven of een financiële prikkel helpt om reisgedrag te veranderen. Het resultaat is een enthousiaste groep van 50 fietsers.

Campagnefase: 1 mei 2015 - 1 april 2017

Bij de start van de campagne ligt de nadruk op extrinsieke motivatie en bewustzijn creëren voor alternatieven voor de auto.

Op de fiets naar je werk… Dat is besparen én verdienen.
  • Geen benzinekosten, geen parkeerkosten
  • Onderhoudskosten van een fiets zijn lager dan die van de auto
  • Tijd! Je bent op de fiets vaak sneller dan je denkt
  • Fietskilometervergoeding van IJmond Bereikbaar

File of fietsen?
  • Je woont dichterbij dan je denkt.
  • Waarom aansluiten in de rij als je ook makkelijk kunt fietsen?
  • IJmond Bereikbaar heeft een fietsroutekaart die aangeeft wat de fietsafstand tussen de verschillende gemeenten is.
  • Daarop zijn de kortste fietsroutes in de IJmond te zien
  • Dat is besparen én verdienen’ Gratis abonnement op de pechhulpservice van FietsNed.

Klik op de afbeelding om de fietsroutekaart te vergroten.

Ook in 2017 fris op je werk? Natuurlijk op de fiets
  • Het is goed voor je. Fietsen maakt fysiek fit en geeft ruimte in je hoofd.
  • Het is goed voor het milieu. Jij vermindert de uitstoot van CO2 door te fietsen én een betere doorstroming van het overige verkeer doet daar een schepje bovenop.
Introductie E-bike

Om de actieradius van fietsers te vergroten, wordt de fietsstimuleringscampagne uitgebreid met de e-bike. De e-bike is, algemeen genomen, een geschikt alternatief voor de auto voor woon/werkafstanden tot 20 km. IJmond Bereikbaar biedt een probeer-actie aan via geïnteresseerde werkgevers. Alle medewerkers mogen de e-bike gratis uitproberen voor zowel woon/werkverkeer, als privégebruik. Hierna volgt een aanbod voor lease of koop van een nieuwe of gebruikte e-bike. We werken hiervoor samen met sQoot, die een divers aanbod heeft en de werkgevers ontzorgt.

18 bedrijven uit de kopgroep hebben gebruik gemaakt van de e-bike probeeractie van IJmond Bereikbaar. Tata Steel en Etos namen op dit thema zelf initiatief en boden hun medewerkers een e-bike-probeeractie aan via een andere leverancier. Werkgevers dragen zowel met harde als zachte maatregelen bij aan het stimuleren van de fiets als vervoersmiddel voor het woon/werkverkeer. Lees meer in de benchmark.


Resultaat

In de campagnefase groeit het aantal deelnemers snel : 800 ambassadeurs en 1800 nieuwe fietsers. Uit de fietsritregistraties (interne link maken) blijkt dat begin 2017 het reisgedrag van werknemers structureel is veranderd. Het aantal autokilometers van de deelnemers ligt gemiddeld maandelijks 400.000 km lager dan bij de start van het programma.

Uit de enquêteresultaten blijkt dat, naast het financiële argument, gezondheid een belangrijke motivator is om te fietsen. In de loop van de tijd verschuift de campagneboodschap dan ook naar de intrinsieke motivatie.

Blijft u fietsen na 31 maart 2017 als de campagne en daarmee ook de kilometervergoeding stopt? 96% zegt ja! Redenen om te blijven fietsen: gezondheid/conditie – goed voor het milieu – bereikbaarheid (sneller dan met de auto)

Motieven : gezondheid 82%, milieu 50% , km-vergoeding 46%

Verankeringsfase: 1 april 2017 - 31 december 2017

De verankeringsfase wordt gebruikt om de overstap te maken van harde naar zachte vormen van belonen. De focus ligt nog steeds op fietsstimulering en e-bike gebruik. Door de inzet van de fietsapp Ring-Ring, specifieke fietschallenges en een spaarpuntensysteem wordt de basis gelegd om het ontwikkelde fietsgedrag vast te houden.

Resultaat

Het aantal IJmond Bereikbaar fietsers en fietskilometers groeit gestaag. Om goed zicht te houden op het aantal actieve fietsers wordt het deelnemersbestand ieder kwartaal opgeschoond. Deelnemers die drie maanden geen kilometers registreren worden op non-actief gezet en tellen niet meer mee voor de aantallen fietsers in de community. Dit houdt de resultaten transparant en actueel. In hoeverre de inzet van de maandelijkse challenges en de fietsapp bijdragen aan het vasthouden van het fietsgedrag is vooralsnog niet eenduidig vast te stellen.

Verandering in reisgedrag

Fietsstimulering werkt. De grafiek over het reisgedrag zonder stimuleringsprogramma laat zien dat het merendeel van de werknemers voor de auto kiest. Met stimuleringsprogramma stapt men over op de fiets.



IJmond Bereikbaar Shuttles en de OV-fiets

Pilotfase: eind 2014 – 1 mei 2015

Om het gebruik van het openbaar vervoer van het woon-werkverkeer te stimuleren heeft IJmond Bereikbaar een shuttle ingezet vanaf station Beverwijk naar bedrijventerrein Wijkermeer. Bij bewezen succes kan het aantal shuttles worden uitgebreid naar vijf stuks. De kosten van dit shuttlevervoer worden volledig betaald door IJmond Bereikbaar. Bedrijven en hun werknemers lijken in eerste instantie enthousiast over deze last-mile oplossing. Echter door de ingewikkelde aanmeld- en registratieprocedure wordt minimaal gebruik gemaakt van deze service.

Campagnefase: 1 mei 2015 - 1 april 2017

IJmond Bereikbaar heeft op 2 manieren het gebruik van het openbaar vervoer gestimuleerd.

  • Advies op maat over aanbieders van OV-mobiliteitskaarten voor werknemers die in z’n geheel overstappen van auto naar het OV. De reiskosten zijn voor rekening van de werkgever.
  • De IJmond Bereikbaar Shuttle en OV-fiets: een last-mile oplossing voor werknemers die al met het openbaar vervoer reizen, maar waar de ‘last mile’ van NS- of busstation naar het bedrijf te wensen over laat. Juist door de last-mile te faciliteren, wordt het totale OV-gebruik versterkt.

Ambitie

De ambitie van IJmond Bereikbaar was om 250 autoforensen structureel de overstap te laten maken naar het openbaar vervoer door de last-mile naar verschillende bedrijventerreinen te faciliteren. Dit door de inzet van 3-5 shuttles in de IJmond en dagelijks circa 50 gebruikers van de OV-fiets.

Resultaten

Tussen 1 mei 2015 en 31 maart 2017 zijn drie IJmond Bereikbaar shuttles operationeel geweest. Twee van station Beverwijk naar de bedrijventerrein de Pijp en Wijkermeer en één vanaf station Driehuis naar bedrijventerrein Broekerwerf in Velserbroek. Een vierde shuttledienst van station Heemskerk naar bedrijventerrein Houtwegen is onderzocht, maar naar aanleiding van het verwachte resultaat niet uitgerold. In totaal hebben ca. 65 medewerkers gebruik gemaakt van de shuttles. Per 1 mei 2017 is in overleg met de betrokken werkgevers het aanbieden van de shuttledienst gestopt, met name doordat de kosten niet structureel overgenomen werden door werkgevers en/of werknemers.

Slechts een enkele medewerker heeft de OV-fiets aangevraagd als last-mile oplossing. Alle gebruikers van de last-mile oplossing zijn tot en met 31 maart 2017 gefaciliteerd.


Succesfactoren

  • Laagdrempelige campagne voor fietsstimulering trekt veel mensen over de streep.
  • De aankondiging van de sluiting van de Velsertunnel heeft als een sterke katalysator gewerkt voor werkgevers en werknemers om na te denken over hun reisgedrag/reiskeuze tijdens de sluiting van de Velsertunnel
  • Actieve promotie door de werkgevers en actieve ondersteuning door IJmond Bereikbaar hebben gericht bijgedragen aan de keuze van werknemers om anders te gaan reizen.
  • Door langdurige beloning heeft de extrinsieke prikkel voldoende effect opgeleverd om zonder grote uitval het fietsgedrag vast te houden en te verankeren met de inzet van “zachte beloningen”.
  • Door fietsstimulering langdurig te kunnen toepassen met inzet van kleine stappen heeft geholpen om met name in de campagnefase te komen tot stuctureel ander reisgedrag op basis van intrinsieke motivatie. De lengte van de sluiting van de Velsertunnel (9 maanden) was daarbij vanuit gedragsverandering bezien een gunstige randvoorwaarde. Na een langdurige ervaring door alle seizoenen heen bleek fietsen blijvend persoonlijke voordelen te bieden.
  • De mix van ambassadeurs en nieuwe fietsers heeft gezorgd voor een fietscommunity met grote omvang (per bedrijf, in IJmond totaal). Dit versterkt het intrinstiek gemotiveerd worden en blijven van de fietsdeelnemers.
  • Intrinsieke motivatie is gegroeid door de combinatie van goede persoonlijke informatie, competitie/uitdaging, kans op leuke prijzen en fun/plezier in het fietsen. Zowel uit de ritregistraties, enquêtes en het feit dat deelnemers zich nauwelijks afmelden, blijkt grote loyaliteit te zijn opgebouwd.
  • Vitaliteit en duurzame inzetbaarheid blijkt voor de werkgever en werknemer in de IJmond regio een belangrijke motivator.
  • De combinatie van fietsstimulering, aanleg en verbetering van fietsroutes, introductie van de fietsapp Ring-Ring en het gratis kunnen uitproberen van een e-bike zorgen voor bewustzijn bij forensen om ook over relatief grotere afstanden bewust te kiezen voor de fiets/e-bike.

Aandachtspunten

  • Een financiële beloning blijkt ook in de IJmond een goede prikkel om overstap van auto naar fiets/e-bike op gang te krijgen. De beloning is over een lange periode (juni 2015-april 2017) verstrekt en identiek gebleken. Uit het reizigersgedrag blijkt dat de overstap van harde naar zachte beloning eerder ingezet had kunnen worden met behoud van de structurele gedragsverandering.
  • Het onderscheid in financiële beloning tussen ambassadeurs en nieuwe fietsers gaf onnodig veel discussie bij de deelnemers en veel extra administratief werk.
  • Werkgevers en werknemers vinden de e-bike een goed alternatief voor het woon/werkverkeer tot 20 kilometer. De aanschafprijs van een e-bike houdt werknemers echter tegen. Deze drempel kan makkelijk worden verlaagd wanneer werkgevers hun werkkostenregeling hiervoor willen inzetten.
  • De ambitie om autoforensen te laten overstappen naar het openbaar vervoer bleek te hoog gegrepen. Werkgevers en werknemers zagen wel het voordeel om over te stappen van de auto naar de fiets maar niet naar het openbaar vervoer.
  • De overstap van autogebruik naar OV stimuleren kan alleen als de randvoorwaarden goed zijn. Het afwaarderen van de Kennemerlijn (treinverbinding Haarlem-Alkmaar) zorgde voor een extra overstap en maakte de reistijd langer, waardoor werknemers voorkeur bleven houden voor de auto. Waar de afsluiting van de Velsertunnel juist een stimulans was om over te stappen op de fiets, werkte dit nadelig voor het overstappen naar het openbaar vervoer. De bussen die normaal snel en betrouwbaar door de Velsertunnel reden, werden nu via de pont omgeleid met langere reistijd en extra overstappen tot gevolg.